Le Tour Utrecht

Le Tour Utrecht


Op 4 en 5 juli 2015 startte de Tour de France in Utrecht. Samen met Paul Feld (mijn compagnon in De Kamers) gaf ik vorm aan het culturele programma rond de Tourstart. Een mooie klus waar mijn passie voor de koers en mijn vak samen komen. Het is ook een uitdagende klus. Hoe zorg je ervoor dat je met relatief beperkte middelen toch een groot publiek bereikt en iets ‘groots’ neerzet? En daarbij zoveel mogelijk culturele spelers betrekt?

De Tour de France is een evenement van een ongekend formaat. Een week lang strijkt het complete circus neer in de Domstad. Twintig wielerploegen met alles wat daarbij hoort, duizenden journalisten die er verslag van doen. Naar verwachting komen er 500.000 wielerliefhebbers naar Utrecht. Tel daar nog eens de miljoenen televisiekijkers bij op en je kunt gerust stellen dat Utrecht wereldwijd in de schijnwerpers staat.

Veel mensen blijken  geïnspireerd te zijn door de komst van de Tour, een eerste brainstorm met het culturele veld in februari 2014 leverde al een vracht aan ideeën en plannen op. Vervolgens zijn we gaan inventariseren, sorteren, en bundelen, waaruit een programmalijn ontstond. We voerden gesprekken met plannenmakers en andere spelers in het culturele veld. Begin juni riepen we cultuurmakers nog eens op om aan te haken aan de hand van een concrete programmalijn en een concreet inhoudelijk concept. En daaruit hebben we een omvangrijk programma samengesteld met muziek, theater, literatuur, film, fotografie en beeldende kunst. In totaal meer dan 100 evenementen en activiteiten, waarbij we met meer dan 200 partijen samenwerken. Het programma ging van start op 26 maart met VJ on Tour, duurde 100 dagen met een piek in de laatste 10 dagen. Kijk voor het complete programma op www.utrecht2015.com.

De belangrijkste uitgangspunten bij het werk waren:

1. Conceptuele bundeling
Er is één inhoudelijke paraplu. Dit concept is de inhoudelijke richtingaanwijzer en inspirator voor de samenwerkingspartners en de inhoudelijke leidraad voor de programmering. Waarbij we gebruik maken van storytelling als verbindingsmiddel. We definieerden 3 thema’s waar de samenwerkingspartners zich toe konden verhouden:
– De Franse Slag (over de Franse cultuur)
– Helden van de weg (over de heroïek van de koers, het afzien, het diepgaan)
– Utrecht Fietst (over de bijzondere relatie van de Nederlander met zijn fiets, en de Utrechter in het bijzonder)

2. Multidisciplinair programmeren, co-creatie, cross-over
Theater, muziek, beeldende kunst, professioneel, amateurkunst, grote C, kleine c, alle cultuur krijgt een plek. Soms vervagen de grenzen tussen de disciplines en dat is mooi. Co-creatie wordt gezocht, waardoor het programma breed gedragen wordt en een gedeeld programma ontstaat van en voor Utrecht.

3. Transmediale benadering
Verschillende elementen van het verhaal (concept) worden volgens de principes van Transmedial Storytelling via verschillende media op elkaar aanvullende en elkaar versterkende wijzen verteld: een voorstelling, een concert, een sportwedstrijd, een symposium, een quiz, een presentatie, een straatkunstwerk, een lezing, een masterclass, een website, een TV-programma, een film, een videomapping, een prijsvraag. De mogelijkheden zijn in principe onbegrensd. De transmediale aanpak staat garant voor een divers en rijkgeschakeerd programma, en vooral voor veel ruimte voor deelname van en interactie met Jan en Alleman (participatie en sharing). En ondertussen zorgt de inhoudelijke paraplu voor de broodnodige eenheid.

4. Focus in tijd en ruimte
Het is van belang te focussen in tijd en ruimte, zeker gezien het relatief beperkte budget. Hiervoor hanteren we een grid.
– in tijd: gefocust in de 10 dagen rond Le Grand Départ, met het hoogtepunt op de letterlijke koersdagen, 100 dagen voor de start een kick-off event, in de 100 dagen zijn er activiteiten, maar minder intensief;
– in ruimte: activiteiten rond de startplek en op een cultureel parcours
We koppelen ook het inhoudelijke concept aan het grid, zodat het programma een logische opbouw krijgt.

5. Regie voeren en keuzes maken
Regie is nodig om te voorkomen dat het programma ‘veel van niks’ wordt. Daar hoort het maken van keuzes bij. De regie stuurt ook aan op samenwerking en verbinding tussen aangedragen voorstellen. Veel organisaties van verschillende pluimage dragen plannen aan voor het programma. Iedereen wil een budgettaire bijdrage voor zijn eigen plan. Dan ligt budgettair tekort, programmatische versnippering en gebrek aan samenhang op de loer. De regie is gericht op:
– focus en eenheid aan de hand van het concept
– multidisciplinaire en transmediale aanpak
– participatie & sharing door zoveel mogelijk inwoners van Utrecht.

circus-Budapest

Opdrachtgever: Gemeente Utrecht, projectorganisatie Le Tour Utrecht, Ton Wetselaar.